ALASKA

†Trong lịch sử thế giới, có những quyết định bị xem là sai lầm ngay từ ngày đầu tiên.

Có những thương vụ khiến báo chí chế giễu, công chúng phản đối và giới quan sát không nhìn thấy bất kỳ giá trị nào phía trước.

Nhưng cũng có những quyết định mà chỉ nhiều thập kỷ sau người ta mới nhận ra tầm nhìn thực sự của nó.

Câu chuyện Alaska là một ví dụ điển hình.

Ngày nay, khi nhắc đến Alaska, người ta nghĩ đến những dãy núi phủ tuyết trắng, những dòng sông băng xanh thẳm, những đàn cá voi di cư mỗi mùa hè và nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ. Thế nhưng cách đây hơn 150 năm, vùng đất rộng hơn 1,7 triệu km² này từng được bán với giá chỉ 7,2 triệu USD.

Một con số khiến rất nhiều người ngày nay phải ngạc nhiên.

Liệu đây có phải là một trong những thương vụ rẻ nhất trong lịch sử nhân loại?

†Trước khi trở thành tiểu bang lớn nhất nước Mỹ, Alaska từng là lãnh thổ của Đế quốc Nga.

Vào thế kỷ 18, các nhà thám hiểm Nga vượt qua eo biển Bering và tiến vào vùng đất rộng lớn nằm giữa Bắc Băng Dương và Thái Bình Dương. Tại đây, họ phát hiện nguồn tài nguyên vô cùng giá trị vào thời điểm đó: lông thú.

Rái cá biển, cáo Bắc Cực và hải cẩu trở thành những mặt hàng xa xỉ được săn đón tại châu Âu và châu Á. Các thương nhân Nga nhanh chóng thiết lập mạng lưới giao thương dọc theo bờ biển Alaska.

Trong nhiều thập kỷ, Alaska đóng vai trò như một tiền đồn xa xôi của Đế quốc Nga tại Bắc Mỹ.

Tuy nhiên, khoảng cách địa lý quá lớn khiến việc quản lý trở nên vô cùng khó khăn. Từ Saint Petersburg đến Alaska là hành trình kéo dài hàng tháng trời. Chi phí vận hành ngày càng tăng trong khi ngành buôn bán lông thú dần suy giảm.

Sau thất bại trong Chiến tranh Crimea, nền kinh tế Nga chịu nhiều áp lực. Chính phủ Nga bắt đầu cân nhắc một quyết định mà ít ai ngờ tới: bán Alaska.

Đối với nhiều người Nga thời điểm đó, Alaska không phải một kho báu.

Đó là một vùng đất xa xôi, lạnh giá và khó bảo vệ.

Điều thú vị là dấu ấn của thời kỳ Nga vẫn còn hiện diện tại Alaska ngày nay. Những du khách ghé thăm Sitka – thủ phủ cũ của Alaska thuộc Nga – vẫn có thể nhìn thấy các nhà thờ Chính thống giáo với mái vòm đặc trưng. Giữa khung cảnh rừng thông, núi tuyết và đại dương phương Bắc, những công trình này tạo nên cảm giác như đang đứng giữa giao điểm của hai thế giới.

Chính sự pha trộn giữa văn hóa bản địa Alaska, di sản Nga và nước Mỹ hiện đại đã góp phần tạo nên bản sắc rất riêng cho vùng đất này.

†Năm 1867, Ngoại trưởng Mỹ William H. Seward hoàn tất thỏa thuận mua Alaska từ Nga với giá 7,2 triệu USD.

Nếu chia theo diện tích, nước Mỹ chỉ phải trả khoảng hai xu cho mỗi acre đất.

Ngày nay, mức giá ấy nghe gần như không thể tin nổi.

Nhưng vào thời điểm đó, phản ứng của công chúng Mỹ lại hoàn toàn khác. Báo chí đồng loạt chỉ trích thương vụ này.

Một số tờ báo gọi Alaska là "Chiếc hộp băng của Seward".

Những người khác chế giễu đây là "Vườn gấu Bắc Cực của Tổng thống".

Trong mắt phần lớn người dân Mỹ lúc bấy giờ, Alaska chỉ là một vùng đất phủ đầy tuyết, gấu hoang và những cơn bão lạnh giá.

Không ai nhìn thấy tương lai. Không ai nghĩ rằng vùng đất này sẽ thay đổi lịch sử nước Mỹ.

Điều thú vị là những quyết định mang tính bước ngoặt thường có một điểm chung. Khi cơ hội còn nằm dưới lớp băng, rất ít người nhận ra giá trị thật của nó.

Có một câu hỏi mà nhiều du khách ngày nay thường đặt ra khi tìm hiểu về Alaska: Alaska có giống phần còn lại của nước Mỹ hay không?

Câu trả lời là không hẳn. Trong khi phần lớn nước Mỹ gắn liền với những đô thị hiện đại và mạng lưới giao thông dày đặc, Alaska vẫn giữ cảm giác của một vùng đất biên cương.

Nhiều cộng đồng nằm cách biệt hàng trăm kilomet. Một số ngôi làng chỉ có thể tiếp cận bằng máy bay nhỏ hoặc tàu biển. Tại nhiều nơi, thiên nhiên vẫn quyết định nhịp sống của con người.

Đó cũng là lý do người Mỹ gọi Alaska là "The Last Frontier" – Miền Biên Cương Cuối Cùng.

†Chỉ vài thập kỷ sau khi Alaska được mua lại, những cơn sốt vàng bắt đầu bùng nổ tại vùng Yukon và Alaska.

Hàng chục nghìn người đổ về phương Bắc với giấc mơ đổi đời. Những thị trấn mới mọc lên giữa vùng đất hoang dã. Những tuyến đường vận chuyển được mở rộng. Dòng tiền bắt đầu chảy về Alaska.

Ngày nay, du khách vẫn có thể cảm nhận phần nào bầu không khí của thời kỳ ấy. Các thị trấn lịch sử như Skagway vẫn lưu giữ nhiều công trình gỗ cổ, những con phố mang đậm dấu ấn thời kỳ khai phá và các bảo tàng kể lại câu chuyện về những đoàn người từng vượt hàng nghìn kilomet để tìm kiếm vận may nơi phương Bắc.

Đối với những người yêu lịch sử, đây là một trong những khía cạnh hấp dẫn nhất của Alaska mà không phải điểm đến nào tại Mỹ cũng có được.

Nhưng vàng chỉ là sự khởi đầu.

Trong thế kỷ 20, người ta tiếp tục phát hiện những mỏ dầu và khí đốt khổng lồ. Đường ống xuyên Alaska được xây dựng. Ngành thủy sản phát triển mạnh mẽ. Alaska dần trở thành một trong những vùng lãnh thổ có giá trị chiến lược quan trọng nhất nước Mỹ.

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, vị trí địa lý của Alaska càng trở nên đặc biệt. Nằm giữa Bắc Mỹ và châu Á, nơi đây trở thành một trong những tuyến phòng thủ quan trọng nhất của nước Mỹ tại khu vực Bắc Cực.

Ngày nay, nguồn lực kinh tế từ Alaska cũng góp phần tạo nên hệ thống hạ tầng hiện đại giúp du khách khám phá vùng đất này dễ dàng hơn. Các sân bay, cảng biển và dịch vụ du lịch được phát triển mạnh, nhưng phần lớn thiên nhiên Alaska vẫn giữ được trạng thái hoang sơ hiếm có.

Chỉ cần rời xa các thị trấn một quãng ngắn, du khách đã có thể bắt gặp những cảnh quan gần như không thay đổi trong hàng nghìn năm.

†Ngày nay, khi nhìn lại lịch sử, nhiều nhà nghiên cứu xem việc mua Alaska là một trong những quyết định đầu tư thành công nhất từng được thực hiện.

Nhưng điều khiến câu chuyện này hấp dẫn không chỉ nằm ở tiền bạc. Mà nằm ở khả năng nhìn thấy giá trị trước khi phần còn lại của thế giới nhận ra nó.

Đối với những người yêu khám phá, Alaska là vùng đất của băng hà, gấu nâu, cá voi và những hành trình phiêu lưu đặc biệt. Đối với những người yêu lịch sử, Alaska là câu chuyện về sự thay đổi của các đế chế. Còn đối với những người làm kinh doanh, đây là một bài học thú vị về tầm nhìn dài hạn.

Đôi khi những cơ hội lớn nhất không xuất hiện dưới hình hài của một viên kim cương lấp lánh. Chúng xuất hiện dưới lớp băng lạnh giá. Và chỉ những người đủ kiên nhẫn mới nhận ra giá trị thật của chúng.

Ngày nay, giá trị lớn nhất của Alaska đối với du khách có lẽ không nằm ở vàng hay dầu mỏ. Mà nằm ở việc vùng đất này vẫn giữ được tinh thần của một miền biên cương thực sự.

Khi đứng trước một dòng sông băng hàng nghìn năm tuổi, khi nhìn thấy cá voi lưng gù trồi lên giữa đại dương hay bắt gặp một con gấu nâu đang săn cá hồi bên bờ sông, người ta dễ dàng hiểu vì sao Alaska luôn nằm trong danh sách những điểm đến đáng mơ ước nhất thế giới.

Có lẽ đó cũng là lý do mà hơn một thế kỷ sau, Alaska vẫn tiếp tục thu hút những người yêu khám phá từ khắp nơi trên thế giới. Không chỉ vì vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, mà còn bởi nơi đây mang trong mình một trong những câu chuyện đáng kinh ngạc nhất về tầm nhìn, sự can đảm và những quyết định đã làm thay đổi lịch sử.

Và đối với nhiều du khách, hành trình đến Alaska không đơn thuần là một chuyến du lịch. Đó là cơ hội để bước vào một vùng đất nơi thiên nhiên, lịch sử và tinh thần khám phá vẫn hiện diện rõ nét hơn bất cứ nơi nào khác tại nước Mỹ.