Thập Sát Hải Bắc Kinh - Dấu Ấn Phố Cổ Giữa Lòng Kinh Đô

Cầu Vạn Ninh: Nơi Trục Trung Tâm Gặp Đại Vận Hà UNESCO

Cội nguồn lịch sử của Thập Sát Hải gắn liền chặt chẽ với cây Cầu Vạn Ninh (Wanning Bridge - 万宁桥). Cây cầu đá vòm một nhịp này đã sừng sững hơn 700 năm từ thời nhà Nguyên, nằm ngay trên Trục Trung tâm Bắc Kinh tại điểm giao thoa với dòng sông Thông Huệ (Tonghui River).

Vào thế kỷ 13, nhà khoa học và thủy lợi kiệt xuất Quách Thủ Kính đã cho xây cống Thượng Trừng Thanh (Chengqing Upper Lock Gate) ngay tại Cầu Vạn Ninh để điều tiết mực nước, mở đường cho đoàn thuyền chở lương thực, trà và tơ lụa từ miền nam theo tuyến Đại Vận Hà tiến thẳng vào lòng kinh thành. Cùng với cống Trung Trừng Thanh (Cầu Đông Bất Áp), Cầu Vạn Ninh là cấu phần di sản chính thức được UNESCO ghi danh trong quần thể Di sản Thế giới Đại Vận Hà tại Bắc Kinh.

Tháp Chuông & Tháp Trống: Dấu Mốc Phía Bắc Trục Kinh Thành

Cách mép nước Thập Sát Hải chừng vài phút tản bộ về phía đông bắc là cụm Tháp Chuông (Bell Tower) và Tháp Trống (Drum Tower) – công trình đánh dấu điểm kết thúc phía bắc của Trục Trung tâm Bắc Kinh (Beijing Central Axis), tạo thế đối xứng phong thủy hoàn hảo với đàn tế trời Thiên Đàn Bắc Kinh ở đầu mút phía nam. Khởi dựng từ thời Nguyên và phục dựng thời Minh – Thanh, hai tòa tháp từng đóng vai trò như chiếc đồng hồ báo giờ chung cho cả kinh kỳ suốt hàng thế kỷ.

Tháp Trống cao 46,7 m nổi bật với hàng cột đỏ và mái ngói lưu ly rực rỡ, còn Tháp Chuông đối diện cao 47,9 m bằng gạch đá kiên cố, nơi treo quả đại đồng chung thời Vĩnh Lạc nặng khoảng 63 tấn – quả chuông đồng cổ lớn và nặng nhất còn treo trên tháp tại Trung Quốc. Thời phong kiến, mỗi đêm được chia làm 5 canh: đầu canh một và cuối canh năm gióng cả chuông lẫn trống, mỗi lần gõ 18 tiếng nhanh xen 18 tiếng chậm lặp lại 3 lượt, đúng 108 tiếng ngân vang báo hiệu giờ đóng mở cổng thành và sinh hoạt của người dân.

Từ khoảng sân rộng giữa hai tòa tháp, bạn chỉ cần đi bộ chừng ba trăm mét qua phố tẩu thuốc Yên Đái Tà Nhai là đã chạm vào mặt nước hồ và Cầu Ngân Đĩnh. Đây là lối dạo bộ kinh điển để cảm nhận sự chuyển tiếp tự nhiên từ không gian uy nghiêm của trục kinh thành sang vẻ mộc mạc, thư thái của nếp sống ven hồ.

1. Qianhai (Tiền Hải) - Cửa Ngõ Phố Cổ & Lotus Market

Tiền Hải nằm ở khu vực phía đông nam của Thập Sát Hải. Đây là khu vực thuận tiện nhất để bắt đầu hành trình tham quan, kết nối trực tiếp với cầu Ngân Đĩnh (Yinding Bridge), phố tẩu thuốc Yandai Xiejie, Lotus Market và nhiều tuyến phố cổ rợp bóng mát.

2. Houhai (Hậu Hải) - Trung Tâm Nhịp Sống Về Đêm (Nightlife)

Hậu Hải là hồ có diện tích lớn nhất và nổi tiếng nhất với các hoạt động giải trí về đêm. Dọc ven hồ tập trung nhiều nhà hàng ẩm thực, quán cà phê, quán bar acoustic và không gian nghe nhạc sống động.

3. Xihai (Tây Hải) & Công Viên Đầm Nước Xihai Wetland Park

Tây Hải nằm ở góc tây bắc, mang không khí yên ả và mộc mạc hơn hẳn Hậu Hải. Người dân địa phương thường ra Công viên Đầm nước Tây Hải (Xihai Wetland Park) đi dạo dưới bóng râm, ngắm hoa sen mùa hạ và chim nước làm tổ ven bờ lau sậy. Nếu bạn muốn tìm một góc hồ thanh bình để đọc sách, tản bộ thong dong mà không bị dòng người hay tiếng nhạc quấy rầy, Tây Hải là lựa chọn lý tưởng nhất.

Khu 18 Hutong Kim Tơ Đào (Jin Si Tao)

Một ví dụ tiêu biểu cho khu dân cư nguyên bản là Kim Tơ Đào (Jin Si Tao), cụm gồm 18 con ngõ hutong nằm ở phía tây nam Tiền Hải (bao gồm Tiền Kim Tơ, Hậu Kim Tơ cùng các nhánh ngõ nhỏ đan cài như ô cờ). Khu vực này vẫn giữ được phần lớn cấu trúc đường ngõ uốn lượn và quy mô nhà ở từ thời Minh – Thanh.

1. Yandai Xiejie (Yên Đái Tà Nhai) - Con Phố Tẩu Thuốc Giữa Lòng Bắc Kinh Xưa

Yandai Xiejie dài gần 300 mét, nằm ở phía đông bắc Tiền Hải, là một trong những tuyến phố thương mại cổ xưa nhất Bắc Kinh. Tên gọi con phố bắt nguồn từ thời nhà Thanh, khi nơi đây san sát các tiệm bán tẩu và sợi thuốc lá phục vụ tầng lớp quý tộc Bát Kỳ; bản thân lòng phố uốn lượn mềm mại từ đông bắc sang tây nam nhìn trên cao cũng tựa như thân một chiếc tẩu thuốc dài.

Ngày nay, Yandai Xiejie là tuyến phố đi bộ sinh động với các tiệm đồ thủ công mỹ nghệ, quạt giấy, trang phục truyền thống và quà lưu niệm. Con phố đóng vai trò như cây cầu nối đưa khách từ cụm Tháp Chuông & Tháp Trống ra thẳng bờ nước cầu Ngân Đĩnh. Từ trục phố chính này, bạn chỉ cần rẽ vài bước vào các ngõ nhánh là không gian buôn bán nhộn nhịp lập tức nhường chỗ cho vẻ yên ả của khu dân cư.

2. Yinding Bridge (Cầu Ngân Đĩnh) & Thắng Cảnh "Ngân Đĩnh Quán Sơn"

Cầu Ngân Đĩnh (Yinding Bridge) là cây cầu đá vòm một nhịp nhỏ nhắn bắc qua eo nước nối liền Tiền Hải và Hậu Hải. Tên cầu nghĩa là "thỏi bạc", xuất phát từ dáng cầu cong thắt đáy gợi liên tưởng đến một nén bạc nén thời xưa.

Trong lịch sử, thắng cảnh “Ngân Đĩnh Quán Sơn” (đứng trên cầu ngắm rặng núi Tây Sơn lúc hoàng hôn) từng là một trong tám cảnh đẹp thi vị nhất nội thành kinh kỳ. Thời điểm lý tưởng nhất để đứng trên cầu là lúc chiều tà mùa thu: tiết trời se lạnh khô ráo, nắng quái xiên qua rặng liễu rủ bóng xuống mặt hồ lăn tăn gợn sóng, phía chân trời xa mờ ảo bóng núi Tây Sơn. Khi hoàng hôn tắt hẳn, dãy đèn lồng đỏ ven bờ hồ đồng loạt thắp sáng, mở ra nhịp sống đêm lung linh đầy sức sống.

3. Nam La Cổ Hạng (Nanluoguxiang) & Lưu Ý Kỳ Vọng (Expectation Management)

Nằm cách Thập Sát Hải khoảng 10–15 phút đi bộ về phía đông là Nam La Cổ Hạng (Nanluoguxiang), trục hutong cổ có từ thời nhà Nguyên dài gần 800 mét, nổi tiếng với cấu trúc hình xương cá gồm 8 con ngõ nhánh đối xứng ở hai bên. Tuyến dạo bộ kết hợp kinh điển được nhiều du khách lựa chọn là:

1. Cung Vương Phủ (Prince Kung's Mansion) - Quần Thể Phủ Đệ Đỉnh Cao Thời Thanh

Cung Vương Phủ là điểm tham quan di tích quy mô và quan trọng nhất quanh Thập Sát Hải, đồng thời là một trong những phủ đệ vương công triều Thanh được bảo tồn toàn vẹn nhất tại Trung Quốc ngày nay.

Quần thể rộng hơn 60.000 m² chia thành khu dinh thự chính điện uy nghiêm ở phía trước và hoa viên Thúy Cẩm Viên (萃锦园 - Cuijin Garden) tráng lệ ở phía sau. Khởi đầu từ thời Càn Long, nơi đây là dinh phủ của đại sủng thần Hòa Thân – người tích lũy tài sản khổng lồ bậc nhất lịch sử Trung Hoa. Đến thời Hàm Phong – Đồng Trị, dinh phủ được trao cho Cung Thân Vương Dịch Hân (nhân vật quyền lực chủ trì phong trào Dương Vụ hiện đại hóa). Vì vậy, gọi nơi này đơn thuần là "phủ Hòa Thân" chưa phản ánh hết bề dày lịch sử hơn hai thế kỷ.

2. Cựu Dinh Thự Tống Khánh Linh & Phủ Thuần Thân Vương (Prince Chun's Mansion)

Tọa lạc bên bờ bắc Hậu Hải rợp bóng cây liễu, Cựu Dinh Thự Tống Khánh Linh nguyên là khu hoa viên phía tây gắn liền với Phủ Thuần Thân Vương (Prince Chun's Mansion).

Phủ Thuần Thân Vương là một trong những phủ đệ vương công có vị thế chính trị đặc biệt nhất cuối triều Thanh, từng là nơi sinh sống của Thuần Hiền Thân Vương Dịch Hoàn và sau đó là Tái Phong – thân phụ của Hoàng đế Phổ Nghi (vị hoàng đế cuối cùng của triều đại phong kiến Trung Hoa). Khuôn viên dinh thự ngày nay giữ được sự thanh tịnh khác biệt với hồ nước nhỏ, cầu đá, những rặng trúc xanh và hoa viên trang nhã.

Cách đó không xa trong ngõ Nha Nhi (Ya'er Hutong) là Chùa Quảng Hóa (Guanghua Temple) – ngôi cổ tự Phật giáo có từ thời nhà Nguyên, hiện là một trong những ngôi chùa cổ nổi bật còn sinh hoạt tín ngưỡng đều đặn tại khu vực Thập Sát Hải.

Thông tin tham quan Dinh thự Tống Khánh Linh: Vé 20 CNY/người; Mở cửa Thứ Ba – Chủ Nhật từ 9:00 – 17:00 (ngừng vào cửa 16:20); Đóng cửa Thứ Hai (trừ ngày lễ).

3. Tuyến Di Sản Danh Nhân Văn Hóa: Quách Thủ Kính, Quách Mạt Nhược & Mai Lan Phương

Bên cạnh phủ đệ hoàng thân, khu vực Thập Sát Hải còn sở hữu mạng lưới nhà lưu niệm của những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn đến lịch sử và văn hóa Trung Quốc thế kỷ 20:

• Nhà Tưởng Niệm Quách Thủ Kính: Nằm trên ngọn đồi Hối Thông (Huitong Ci) bên bờ Tây Hải, nơi vinh danh nhà thiên văn và thủy lợi lỗi lạc thời Nguyên – người đã định hình nên hệ sinh thái mặt nước Thập Sát Hải và Đại Vận Hà Thông Huệ Hà.
• Nhà Lưu Niệm Quách Mạt Nhược: Nằm ngay gần Cung Vương Phủ, khuôn viên tứ hợp viện rợp bóng cây bạch quả cổ thụ nơi nhà văn, học giả Quách Mạt Nhược từng sinh sống và sáng tác.
• Nhà Tưởng Niệm Mai Lan Phương: Dinh thự tứ hợp viện yên bình nơi đại thụ của nghệ thuật Kinh kịch Trung Hoa Mai Lan Phương trải qua những năm tháng cuối đời.
• Tòa nhà cổ Đại học Phụ Nhân (Former Fu Jen Catholic University): Công trình kiến trúc kết hợp phong cách cung đình phương Đông với kết cấu phương Tây nằm ngay sát Cung Vương Phủ.

Nhờ mạng lưới di tích dày đặc này, du khách yêu thích văn hóa có thể dành trọn nửa ngày cho tuyến hành trình di sản chuyên sâu (cultural route) thay vì chỉ dạo bước quanh bờ hồ.

1. Du Thuyền Trên Hồ: Trải Nghiệm Mặt Nước Thủy Vận Cổ

Thuê một chiếc thuyền dạo trên mặt hồ Thập Sát Hải mang lại góc nhìn rất khác so với việc chỉ đi bộ ven bờ. Hơn 700 năm trước thời nhà Nguyên, chính vùng nước này từng là bến cảng tấp nập thuyền bè chở lương thực, tơ lụa từ phương nam cập bến kinh thành Đại Đô. Ngồi trên thuyền lướt qua những rặng liễu rủ ven hồ, bạn sẽ cảm nhận được sự thoáng đãng và êm ả hiếm có giữa lòng một đại đô thị sầm uất.

Các bến thuyền quanh Tiền Hải và Hậu Hải phục vụ nhiều loại phương tiện:

• Thuyền chèo gỗ truyền thống: Mang phong cách cổ phong, có người chèo hoặc gắn động cơ điện chạy êm, thích hợp ngồi ngắm cảnh thong thả.
• Thuyền đạp nước tự lái (Pedal boat) & thuyền điện nhỏ: Phù hợp cho các cặp đôi hoặc gia đình nhỏ muốn chủ động rẽ vào các góc hồ.
• Thuyền ngắm hoàng hôn & phố lên đèn: Khung giờ đẹp nhất là từ 17:30 đến 19:00 khi ánh đèn lồng đỏ ven bờ bắt đầu phản chiếu lung linh trên mặt hồ.

Mùa hoạt động: Các bến thuyền thường mở cửa từ cuối tháng 3 đến giữa tháng 11 hàng năm (tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và mực nước an toàn thực tế).

2. Khám Phá Hutong Bằng Xe Kéo Truyền Thống & Đạp Xe Quanh Ba Mặt Hồ

Để khám phá trọn vẹn không gian phố cổ, du khách có hai hình thức di chuyển rất đáng thử:

3. Ẩm Thực Thập Sát Hải: Thịt Cừu Nướng 1848 & Món Ăn Ngõ Phố Kinh Kỳ

Văn hóa ẩm thực quanh Thập Sát Hải là sự hòa quyện giữa các nhà hàng lịch sử trăm năm và những món ăn vặt dân dã gắn liền với ký ức người dân Bắc Kinh:

• Khảo Nhục Quý (Kao Rou Ji - 烤肉季): Thương hiệu thịt nướng thành lập từ năm 1848 (thời Đạo Quang triều Thanh), tọa lạc ngay mạn đông Cầu Ngân Đĩnh. Món ăn trứ danh là thịt cừu tẩm ướp nướng trên chảo sắt bản lớn theo phong cách truyền thống của người Hồi giáo phương bắc, ăn kèm bánh mè nướng giòn rụm và tỏi ngâm thanh dịu.
• Bạo Đỗ Trương (Bao Du Zhang): Quán ăn lâu đời nổi tiếng với món lòng cừu/bò chần giòn sần sật chấm nước xốt mè đậu phộng trứ danh.
• Món ăn ngõ phố quanh Jiumen Hutong & ngõ cổ: Nơi đây lưu giữ nhiều món ăn nhẹ truyền thống như Bánh đậu vàng (Wan Dou Huang) thanh mát mùa hè, Bánh lừa lăn (Lv Da Gun) dẻo thơm bột nếp và nhân đậu đỏ, Hỏa thiêu (Huo Shao) nướng giòn, cùng bộ đôi thử thách lòng can đảm của du khách: Đậu trấp (Douzhi - nước đậu xanh lên men) ăn kèm Tiêu quyển (Jiaoquan - bánh quẩy vòng giòn tan).

4. Lotus Market & Trải Nghiệm Đêm Ven Hồ (Kèm Lưu Ý Thực Tế)

Vào ban ngày, Lotus Market (Chợ Sen) dọc bờ tây Tiền Hải là không gian dạo mát thoáng đãng với các quán cà phê, nhà hàng và lối đi bộ sát mép nước rợp bóng liễu.

Từ khoảng 18:00 trở đi, bờ hồ Hậu Hải bắt đầu bừng sáng. Hàng chục quán bar acoustic, quán pub và cà phê ven hồ đồng loạt sáng đèn với tiếng đàn ghi-ta mộc mạc và những giai điệu acoustic vang lên bên mép nước. Ánh đèn lồng đỏ soi bóng lung linh xuống dòng nước tạo nên không gian đêm kinh kỳ rất riêng biệt.

5. Sân Băng Tự Nhiên Mùa Đông 2026

Mùa đông, khi điều kiện băng và thời tiết đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn, Thập Sát Hải mở sân băng tự nhiên theo mùa (lịch mở cửa thay đổi từng năm tùy độ dày của băng, không cố định). Trong mùa đông 2026, sân băng Shichahai Rink chính thức mở cửa từ ngày 20/01/2026 với diện tích khoảng 100.000 m², bao gồm khu trượt tốc độ, khu hoạt động tổng hợp và khu đào tạo. Giờ hoạt động công bố là 8:00–17:00; giá vé khu trượt tốc độ khoảng 30 CNY ngày thường và 40 CNY cuối tuần/ngày lễ.