Tu viện Stongdey: Góc nhìn toàn cảnh Zanskar

Nằm trên một ngọn đồi cách Padum khoảng 18km, Tu viện Stongdey (Stongde Gompa) thuộc dòng Gelugpa (Mũ Vàng) là một trong những di tích tôn giáo lâu đời nhất khu vực.

Trải qua gần một thiên niên kỷ, Stongdey vẫn giữ được nét kiến trúc cổ kính và không gian tu tập tĩnh lặng nguyên bản.

Giống như phần lớn các công trình ở Ladakh, Stongdey được xây dựng với những bức tường đá dày, mái ngói bằng gỗ và tông màu đỏ trắng đặc trưng. Sự phân bổ các không gian rất thực dụng, lợi dụng triệt để địa hình sườn núi dốc để xếp lớp các khu vực chức năng.

Trung tâm của quần thể là Chánh điện (Assembly Hall hay Dukhang), nơi diễn ra các buổi lễ cầu nguyện chính. Xung quanh Dukhang là các khu vực vệ tinh: một thư viện lưu trữ kinh thư cổ viết tay, khu ở của chư tăng (Monks' quarters) với kiến trúc chống chọi lại mùa đông khắc nghiệt, và những phòng thiền định (Meditation room) nằm ở góc khuất.

Bước vào bên trong chánh điện, những bức tranh tường (thangka) mang đậm phong cách nghệ thuật Mật tông vẫn còn giữ được màu sắc rõ nét. Tại đây có hình ảnh uy nộ của hộ pháp Mahakala, Đức độ mẫu Tara, bức tranh Vòng Luân Hồi (Wheel of Life) và hình tượng đại sư Tsongkhapa - người sáng lập phái Mũ Vàng.

Hệ thống thủy lợi tận dụng nước từ băng tuyết tan giúp thung lũng Doda duy trì thảm thực vật phong phú. Cảnh quan nơi đây thay đổi rõ rệt theo mùa: xanh mướt lúa mạch vào mùa hè, ngả vàng khi sang thu và phủ trắng tuyết vào mùa đông.

Đứng từ sân thượng của tu viện, toàn bộ sự thay đổi này cùng dòng sông Zanskar uốn lượn được thu gọn trong tầm mắt.

Các chú tiểu thường sinh hoạt và học tập tại khu vực sân trong của tu viện. Dù điều kiện sống còn nhiều thiếu thốn, họ vẫn giữ tinh thần lạc quan và hiếu khách.

Việc giao lưu với các nhà sư diễn ra khá tự nhiên, giúp du khách hiểu thêm về nếp sống và văn hóa tu tập đặc trưng của người dân vùng cao Zanskar.

Buổi cầu nguyện sáng tại đây thường diễn ra trong không khí trang nghiêm, với sự kết hợp của tiếng chuông, kèn ống Tây Tạng và giọng đọc kinh truyền thống của các lạt ma.

Sự vắng vẻ của khách du lịch giúp môi trường nơi đây luôn duy trì được sự tập trung cao độ, rất phù hợp cho những ai muốn tìm kiếm không gian yên tĩnh.

Lễ hội được tổ chức vào tháng 11 theo lịch Tây Tạng. Điểm nhấn của sự kiện là các màn múa mặt nạ (Cham Dance) do chính các nhà sư biểu diễn, mang ý nghĩa xua đuổi tà ma và cầu mong một năm an lành.

Đây vừa là một nghi thức tôn giáo, vừa là dịp để cộng đồng dân cư Zanskar tụ họp và giao lưu trước khi bước vào mùa đông khắc nghiệt.