Bay Trực Thăng Trên Sông Băng Alaska - Trải Nghiệm Đáng Giá Nhất Của Hành Trình

Nhiều người nghĩ rằng muốn khám phá những sông băng hùng vĩ của Alaska thì phải đến Denali. Thực tế, Talkeetna mới là nơi khởi đầu của rất nhiều chuyến bay vào dãy Alaska Range.

Thị trấn nhỏ này từ lâu đã trở thành trung tâm của các chuyến bay ngắm cảnh, các đoàn leo núi và những phi công chuyên bay vào vùng hoang dã. Từ đây, chỉ mất chưa đầy nửa giờ để rời khỏi thế giới của đường sá và bước vào không gian gần như không còn dấu vết của con người.

Đó cũng là điều khiến Talkeetna khác biệt. Nếu Denali là biểu tượng của thiên nhiên Alaska, thì Talkeetna chính là cánh cửa dẫn vào thiên nhiên ấy.

Buổi chiều hôm đó, sau khi kết thúc hành trình khám phá Vườn quốc gia Denali và quay trở lại Talkeetna, cả đoàn gần như không có nhiều thời gian nghỉ ngơi. Ai cũng háo hức cho trải nghiệm đã được mong chờ từ nhiều ngày trước: bay trực thăng và hạ cánh trên sông băng.

Ở sân bay nhỏ nằm bên rìa thị trấn, những chiếc trực thăng lần lượt cất cánh rồi lại hạ xuống trong tiếng động cơ vang vọng giữa thung lũng. Khung cảnh ấy khác hẳn những sân bay đông đúc mà chúng ta thường thấy. Không có những nhà ga khổng lồ hay dòng người tấp nập, chỉ có phi công, vài nhóm du khách và phía xa là những dãy núi phủ tuyết đang dần hiện rõ khi mây tan.

Ngay từ lúc ấy, mọi người đều hiểu rằng chuyến bay này sẽ không giống bất kỳ trải nghiệm hàng không nào trước đó.

Chiếc trực thăng nhấc khỏi mặt đất nhẹ đến mức nhiều người gần như không nhận ra khoảnh khắc bánh đáp rời khỏi đường băng.

Chỉ trong vài phút, toàn bộ Talkeetna thu nhỏ lại dưới chân. Những con đường vốn tưởng dài nay chỉ còn là những vệt mảnh giữa rừng cây. Các dòng sông uốn lượn quanh thị trấn dần hợp thành một mạng lưới bạc trải dài đến tận đường chân trời.

Rồi cảnh quan bắt đầu thay đổi.

Những cánh rừng taiga bất tận xuất hiện, xen kẽ là các hồ nước xanh ngọc và những đồng bằng rộng lớn gần như không có dấu chân người. Xa hơn nữa là những dãy núi của Alaska Range, nơi các đỉnh núi phủ tuyết quanh năm tạo thành bức tường khổng lồ ngăn cách vùng nội địa với miền nam Alaska.

Từ mặt đất, chúng chúng ta thường nhìn từng ngọn núi, từng dòng sông hay từng khu rừng như những điểm đến riêng lẻ. Nhưng từ trên cao, tất cả kết nối lại thành một hệ sinh thái khổng lồ, nơi mọi thứ đều liên quan đến nhau: băng tạo nên sông, sông nuôi dưỡng rừng và rừng lại trở thành môi trường sống của vô số loài động vật hoang dã.

Có lẽ đó là điều đầu tiên khiến cả đoàn gần như quên mất việc chụp ảnh.

Mọi ánh mắt đều hướng ra ô cửa kính. Không ai nói gì.

Bởi trước khung cảnh ấy, đôi khi sự im lặng lại là cách cảm nhận trọn vẹn nhất.

Càng tiến sâu vào vùng núi, khung cảnh bên dưới càng trở nên kỳ lạ.

Những dòng sông không còn chảy thành một nhánh duy nhất mà tách ra thành hàng chục, thậm chí hàng trăm dòng nhỏ đan xen như những mạch máu khổng lồ trên mặt đất. Xen giữa chúng là các hồ nước mang màu xanh ngọc nổi bật, trong khi phía xa là những khối băng trắng khổng lồ đang ôm lấy cả thung lũng.

Đó không phải là sự sắp đặt ngẫu nhiên của thiên nhiên. Mà là kết quả của hàng chục nghìn năm băng hà liên tục bào mòn núi đá, nghiền chúng thành lớp bột khoáng cực mịn rồi mang theo trong dòng nước tan mỗi mùa hè. Chính quá trình ấy đã tạo nên những đồng bằng phù sa rộng lớn, những dòng sông bện đặc trưng và màu xanh gần như phát sáng của các hồ băng mà chỉ những vùng có sông băng mới sở hữu.

Đứng dưới mặt đất, rất khó để hình dung quy mô của quá trình ấy.

Nhưng từ trực thăng, mọi dấu vết của băng hà hiện lên rõ ràng như những nét vẽ trên một tấm bản đồ địa chất khổng lồ.

Khi trực thăng bắt đầu bay sâu hơn vào vùng băng hà, điều khiến nhiều người trong đoàn ngạc nhiên nhất lại không phải những đỉnh núi phủ tuyết. Mà là những dòng sông.

Từ trên cao, chúng không chảy thành một dòng duy nhất như hầu hết các con sông chúng ta từng thấy. Thay vào đó, nước liên tục tách ra thành vô số nhánh nhỏ rồi lại nhập vào nhau, tạo thành những hoa văn khổng lồ trải dài trên đồng bằng.

Nếu nhìn từ cửa sổ trực thăng, khung cảnh ấy giống như một mạng lưới mạch máu đang lan khắp mặt đất. Đó là hiện tượng dòng sông bện (braided river) – một dạng địa hình đặc trưng của những vùng chịu ảnh hưởng mạnh từ băng hà.

Mỗi mùa hè, khi nhiệt độ tăng lên, các sông băng bắt đầu tan chảy. Dòng nước mang theo khối lượng khổng lồ cát, sỏi và đá vụn được nghiền nát trong suốt hàng nghìn năm. Khi chảy xuống vùng đồng bằng, tốc độ dòng nước giảm dần, lượng vật liệu này lắng đọng liên tục, buộc con sông phải đổi hướng và tự chia thành nhiều nhánh mới.

Chính vì vậy, không có dòng sông nào ở đây giữ nguyên hình dạng quá lâu. Chỉ sau một mùa tan băng, bản đồ dòng chảy có thể đã khác hoàn toàn năm trước. Đó là một Alaska luôn thay đổi, dù sự thay đổi ấy diễn ra chậm rãi và gần như không thể nhận ra nếu chỉ đứng dưới mặt đất.

Khi trực thăng lướt qua những thung lũng, bên dưới hiện ra hàng loạt hồ nước mang màu xanh ngọc trong đến khó tin.

Đó là màu xanh rất đặc biệt. Không đậm như biển nhiệt đới. Không xanh thẫm như hồ trên núi. Mà là một sắc xanh gần như phát sáng dưới ánh nắng mùa hè. Nếu chỉ nhìn ảnh, nhiều người sẽ nghĩ màu nước đã được chỉnh sửa. Nhưng thực tế, đó là màu sắc hoàn toàn tự nhiên.

Nguồn gốc của màu xanh ấy nằm ở những hạt khoáng cực mịn, thường được các nhà địa chất gọi là bột đá băng hà (glacial flour).

Trong quá trình di chuyển, khối băng khổng lồ liên tục nghiền nát nền đá phía dưới thành những hạt nhỏ đến mức mắt thường gần như không nhìn thấy. Khi băng tan, các hạt khoáng này theo dòng nước chảy vào hồ. Dưới ánh sáng mặt trời, chúng phản xạ mạnh dải ánh sáng xanh và hấp thụ phần lớn các màu còn lại. Kết quả là mặt hồ hiện lên với màu xanh ngọc đặc trưng mà du khách thường chỉ bắt gặp ở những vùng băng hà trên thế giới như Alaska, Patagonia hay New Zealand.

Điều thú vị là màu nước cũng thay đổi theo mùa. Vào cuối mùa hè, khi lượng bột đá trong nước nhiều hơn, màu xanh thường trở nên đậm và rực rỡ hơn. Có lẽ vì thế mà mỗi hồ nước nhìn từ trực thăng đều mang một sắc thái riêng, không hồ nào hoàn toàn giống hồ nào.

Càng tiến gần sông băng, khung cảnh bên dưới càng trở nên kỳ lạ.

Giữa những khối băng trắng khổng lồ xuất hiện các dải màu xám và đen kéo dài hàng kilomet, uốn lượn theo dòng băng như những nét vẽ khổng lồ. Nhiều người trong đoàn ban đầu đều nghĩ đó là đất hoặc bụi bám trên bề mặt tuyết. Phi công mỉm cười rồi giải thích. Đó là medial moraine – những dải đá hình thành khi hai dòng sông băng nhập lại với nhau.

Mỗi nhánh sông băng trong quá trình di chuyển đều cuốn theo đá từ sườn núi. Khi hai nhánh hợp nhất, các lớp đá này cũng nhập vào nhau, tạo nên một dải màu đen chạy dọc giữa khối băng. Nhìn từ trên cao, chúng giống như những đường chỉ tay khổng lồ, ghi lại lịch sử chuyển động của sông băng qua hàng nghìn năm.

Đó là điều rất khó quan sát nếu chỉ đứng dưới mặt đất. Nhưng từ trực thăng, mọi dấu vết đều hiện ra rõ ràng như một cuốn sách địa chất mở rộng giữa thiên nhiên.

Nhìn từ xa, sông băng luôn tạo cảm giác bất động. Khổng lồ. Lạnh lẽo. Và dường như không thay đổi theo thời gian. Thực tế lại hoàn toàn ngược lại.

Sông băng là một "dòng sông" đặc biệt được tạo thành từ băng. Dưới sức nặng của chính mình, khối băng vẫn âm thầm dịch chuyển xuống thấp từng ngày, dù tốc độ chỉ tính bằng vài chục centimet đến vài mét mỗi ngày tùy từng khu vực.

Chính sự chuyển động chậm chạp ấy đã bào mòn núi đá, tạo nên những thung lũng hình chữ U, những hồ băng mới và vô số địa hình đặc trưng của Alaska ngày nay. Đứng trên trực thăng nhìn xuống, thật khó tin rằng khung cảnh tưởng như bất biến ấy vẫn đang thay đổi từng giờ. Có lẽ đó cũng là điều khiến Alaska trở nên đặc biệt.

Thiên nhiên ở đây không phải một bức tranh tĩnh. Mà là một thế giới vẫn đang tiếp tục được kiến tạo.

Sau gần nửa giờ bay, phi công bắt đầu giảm độ cao.

Chiếc trực thăng không còn hướng về những đỉnh núi phía trước mà lượn một vòng rộng trên thung lũng băng. Từ trên cao, mặt sông băng hiện ra như một đại dương trắng khổng lồ với những đường nứt xanh thẫm, các dải đá đen và vô số gợn sóng được tạo nên bởi quá trình băng dịch chuyển suốt hàng nghìn năm.

Không ai còn mải mê chụp ảnh. Tất cả đều hướng mắt xuống phía dưới, cố gắng ghi nhớ từng khoảnh khắc khi chiếc trực thăng từ từ tiến gần mặt băng.

Rồi một cú chạm rất nhẹ. Cánh quạt vẫn quay. Nhưng Alaska lúc ấy gần như hoàn toàn im lặng.

Khi cánh cửa trực thăng mở ra, luồng không khí lạnh lập tức tràn vào khoang.

Đó không phải cái lạnh buốt của mùa đông, mà là cảm giác mát lạnh rất đặc trưng của băng hà – khô, trong và gần như không mang theo bất kỳ mùi vị nào. Chỉ vài bước chân đầu tiên, cả đoàn đều vô thức nhìn xuống dưới chân mình.

Lớp băng ấy không phải mới hình thành sau một mùa đông. Nó là kết quả của hàng nghìn năm tuyết rơi, nén chặt dưới sức nặng của chính mình rồi dần biến thành băng. Mỗi lớp tuyết mới phủ lên sẽ ép lớp cũ đặc hơn, cho đến khi tạo thành khối băng dày hàng trăm mét đang âm thầm dịch chuyển qua từng năm.

Nghĩ đến điều đó, cảm giác đứng trên sông băng trở nên đặc biệt hơn rất nhiều. Không chỉ vì đây là một nơi đẹp. Mà bởi bạn đang đứng trên một phần lịch sử địa chất của Trái Đất.

Nếu tưởng tượng sông băng sẽ trắng tinh như trong phim, nhiều người có lẽ sẽ bất ngờ. Ở khoảng cách gần, mặt băng hiện lên với đủ loại màu sắc và kết cấu. Có nơi trắng xóa, có nơi ánh lên màu xanh lam, cũng có những vùng phủ đầy sỏi đá hay xuất hiện các khe nứt sâu.

Chính những "vết xước" ấy mới kể nên câu chuyện thật của băng hà.

Mỗi viên đá nằm trên mặt băng đều từng được khối băng mang đi từ một sườn núi xa xôi. Mỗi khe nứt là dấu hiệu cho thấy khối băng vẫn đang chịu áp lực và tiếp tục chuyển động. Ngay cả những vũng nước nhỏ trên bề mặt cũng phản ánh mùa hè đang dần làm tan lớp băng phía trên.

Thiên nhiên ở Alaska chưa bao giờ hoàn hảo theo nghĩa bóng bẩy. Nhưng chính sự nguyên sơ ấy lại khiến nơi đây trở nên chân thực đến kinh ngạc.

Có một điều khá thú vị. Trước khi đến Alaska, nhiều người trong đoàn nghĩ sông băng chỉ đơn giản là "một khối băng rất lớn". Sau chuyến bay, cách nhìn ấy hoàn toàn thay đổi.

Sông băng không chỉ là băng. Đó là lực lượng đã tạo nên những thung lũng hình chữ U, bào mòn các dãy núi, vận chuyển hàng tỷ tấn đá và quyết định hình dạng của rất nhiều dòng sông tại Alaska ngày nay.

Những hồ xanh ngọc, những đồng bằng rộng lớn hay các dòng sông bện mà chúng tôi nhìn thấy từ trực thăng đều có chung một điểm khởi đầu: băng hà. Nói cách khác, muốn hiểu Alaska, trước hết phải hiểu những dòng sông băng của vùng đất này.

Một chuyến bay trực thăng chắc chắn không phải hoạt động rẻ nhất trong hành trình. Nhưng sau khi trực tiếp trải nghiệm, chúng tôi hiểu vì sao rất nhiều du khách quốc tế vẫn xem đây là khoản đầu tư xứng đáng nhất khi đến Alaska.

Bởi những gì nhìn thấy từ trên cao không thể thay thế bằng bất kỳ cung đường nào.

Bạn có thể lái xe hàng nghìn kilomet, đi tàu xuyên bang hay trekking nhiều ngày, nhưng vẫn không thể quan sát trọn vẹn cách rừng, sông, hồ, núi và băng hà kết nối với nhau. Chỉ khi chiếc trực thăng nâng bạn lên khỏi mặt đất, bức tranh ấy mới thật sự hoàn chỉnh.

Đó cũng là lý do FIT TOUR luôn dành thời gian cho trải nghiệm này trong hành trình Alaska. Không phải để "thêm một hoạt động", mà để mỗi du khách có cơ hội nhìn thấy vùng đất phương Bắc bằng đúng góc nhìn mà thiên nhiên xứng đáng có.