Đi tìm phần "hồn" của Tu viện Hemis 400 năm tuổi qua mùa lễ hội - Phương Thanh x FIT Tour Phần 2

Bí Ẩn Giấu Kín Trong Hẻm Núi

Không giống như Thiksey hay Diskit nằm phơi mình kiêu hãnh trên đỉnh đồi cao, Hemis lại chọn cách giấu mình sâu bên trong một hẻm núi (gorge) hẻo lánh thuộc rặng Zanskar. Sự ẩn mình này không phải là ngẫu nhiên.

Được vua Sengge Namgyal vĩ đại sáng lập vào đầu thế kỷ 17 để củng cố dòng truyền thừa Drukpa Kagyu (Phái Rồng Đỏ), vị trí hiểm hóc của Hemis đã giúp tu viện này sống sót nguyên vẹn qua hàng thế kỷ đầy rẫy những cuộc xâm lăng. Băng qua con đường hẹp chen giữa hai vách đá dựng đứng, cảm giác đầu tiên ập đến khi tu viện đột ngột hiện ra trước mắt chính là sự choáng ngợp trước sức chịu đựng của con người.

Bước qua khoảng sân rộng, điều đón tôi không phải là vàng son lấp lánh, mà là một mùi hương. Mùi hương trầm thanh khiết cuộn trong không khí loãng, pha lẫn mùi bơ yak ngai ngái. Cùng lúc đó, tiếng chuông đồng vọng lại từ một góc khuất nào đó, chậm rãi nhưng rền vang, đánh thức mọi giác quan đang tê cóng vì cái lạnh của Ladakh.

Sức Sống Của Lễ Hội Thiêng Liêng Bậc Nhất

Sự tĩnh lặng của Hemis chỉ bị phá vỡ duy nhất một lần trong năm. Chuyến đi của chúng tôi vô tình rơi đúng vào thời điểm diễn ra lễ hội Hemis (Hemis Tsechu) – sự kiện để tôn vinh sự đản sinh của Đức Liên Hoa Sinh (Guru Rinpoche).

Khoảng sân im lìm bỗng chốc biến thành một biển màu rực rỡ. Tiếng kèn đồng gyaling réo rắt xé toạc không gian, hòa cùng nhịp trống damaru dồn dập. Hàng ngàn du khách chen lấn giơ máy ảnh lên khi các lạt ma bước ra trong những bộ trang phục lụa thêu tinh xảo, mang trên mặt những chiếc mặt nạ hung tợn để bắt đầu điệu múa Cham (Cham Dance).

Nhiều người xem đó là một màn biểu diễn văn hóa mãn nhãn. Nhưng nếu bạn cất điện thoại đi và nhìn sâu hơn, bạn sẽ thấy sự thật gai người: Dưới lớp mặt nạ đó, các lạt ma đang đi vào trạng thái thiền định (Trance). Từng nhịp dậm chân rung chuyển mặt đất không phải để mua vui, mà là một nghi thức tâm linh để hàng phục yêu ma, xua đuổi tà khí. Họ nhảy múa giữa đám đông ồn ào, nhưng linh hồn họ thuộc về một cõi tịch mịch hoàn toàn khác.

Sự "Giàu Có" Của Một Đức Tin Bất Diệt

Khi lễ hội vãn hồi, đám đông tản đi, Hemis trở lại với bản ngã vốn có của nó. Càng đi sâu vào các điện thờ, tôi càng hiểu định nghĩa về sự "giàu có" ở đây đã bị hiểu lầm trầm trọng.

“Tu viện này không vĩ đại vì lượng vàng nó cất giữ. Nó vĩ đại vì nó đã chứng kiến 400 năm con người cúi đầu trước thiên nhiên khắc nghiệt, mà ngọn lửa đức tin vẫn không bao giờ tắt.”

Sự giàu có thực sự nằm ở hình ảnh một vị sư già đang nhắm nghiền mắt tụng kinh dưới vệt nắng hiếm hoi hắt qua khe cửa. Nó nằm ở từng chiếc bánh xe luân hồi mòn nhẵn đang quay đều dưới những bàn tay chai sần. Chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện ngắn với vị lạt ma cai quản điện thờ nhỏ. Chẳng có triết lý nào cao siêu, chỉ là những câu chuyện giản dị về việc làm thế nào để giữ lửa trong mùa đông âm 30 độ C, và làm thế nào để bám trụ lại nơi này từ đời này sang đời khác.

Lời Hứa Lật Mở Bức Thangka Khổng Lồ

Trời chạng vạng. Chiếc máy quay của đoàn cũng cạn pin. Khi tôi bước ra khỏi cánh cổng tu viện Hemis, mảng màu xanh của bầu trời Ladakh đã dần chuyển sang tím ngắt.

Tôi từng nghĩ mình đã "đọc vị" được tu viện này, nhưng tôi đã lầm. Hemis chỉ vừa lật mở chương đầu tiên của vùng đất Ladakh. Một vị sư đã nói với tôi trước khi chia tay, rằng nơi đây vẫn còn cất giữ một bức bích họa Thangka bằng lụa khổng lồ, thiêng liêng đến mức chỉ được giăng lên một lần duy nhất mỗi 12 năm.

Sự tò mò trong tôi bùng lên mãnh liệt. Bức Thangka đó vẽ gì? Sức mạnh nào khiến người ta phải chờ đợi đến hơn một thập kỷ chỉ để được chiêm bái nó một lần?

Hành trình vẫn còn ở phía trước. Hãy đi cùng tôi để lật mở bí ẩn tiếp theo.