Kẻ giữ nhịp thở trên dãy Himalaya: Một ngày cùng Local Guide Leader - Phương Thanh x FIT Tour Phần 4

Đặt chân đến Ladakh, việc đầu tiên tôi phải học lại không phải là làm sao để lên hình cho đẹp, mà là... cách thở. Ở mốc 3.500 mét, cái không khí loãng toẹt, buốt giá xộc thẳng vào phổi khiến việc bước đi hay nói chuyện cũng trở thành cực hình. Trong lúc cả đoàn tôi đang vật vã làm quen với việc thiếu oxy, thì có một người vẫn thoăn thoắt đi lại, mắt không ngừng đảo qua từng gương mặt.

Đó là người Trưởng đoàn bản địa (Local Guide Leader) của chúng tôi. Ở cái xứ Himalaya này, người ta không cần một hướng dẫn viên đọc vanh vách lịch sử. Thứ người ta cần là một kẻ có kỹ năng sinh tồn.

Độ "Gắt" Của Vùng Sa Mạc Lạnh

Để hiểu tại sao tay Leader này lại quan trọng đến vậy, phải nói rõ một chút về sự khắc nghiệt của Ladakh. Đây không phải chỗ mua vé vào là cứ thế dạo chơi. Một nửa hành trình là đường đèo độc đạo chênh vênh, trơn trượt vì băng đen. Nửa còn lại là các trạm kiểm soát quân sự vũ trang. Một tờ giấy phép (Permit) sai dấu mộc, hay một quyết định đạp ga lỗi nhịp, cả đoàn lãnh đủ.

Nhưng thứ đáng sợ nhất không phải là vực sâu hay trạm gác. Kẻ thù số 1 mang tên Sốc độ cao (AMS). Vượt 4.000m, lượng oxy rớt thê thảm. Cơn phù phổi, phù não có thể quật ngã một người khỏe mạnh chỉ trong vài tiếng đồng hồ. Chẳng có số SOS hay xe cứu thương nào ở cái vùng trắng viễn thông này cả.

Người Nắm "Thẻ Sinh Tử" Của Cả Đoàn

Đó là lý do mỗi sáng, việc đầu tiên của anh Leader không phải là cầm micro. Anh ta lầm lì đi check từng bình oxy y tế, xem lại lốp dự phòng và gom cả xấp mộc đỏ Permit đi làm việc với quân đội để "bảo lãnh" cho cả đoàn lọt qua trạm gác.

Sáng hôm chuẩn bị vượt đèo Khardung La, anh ấy tiến thẳng lại gần, chằm chằm nhìn vào môi tôi chứ không thèm ngó ngàng tới bộ đồ tôi đang mặc: "Chị thở đều không? Đêm qua ngủ mấy tiếng?". Anh ấy nhìn môi để đoán xem có bị tím tái không. Nhìn nhịp thở để xem có bị hụt hơi không. Ở đây, họ là những "bác sĩ" bắt bệnh bằng mắt. Ép khách thở oxy, hay thậm chí xé lịch trình bắt quay xe xuống trạm xá quân đội để cứu mạng – quyền quyết định nằm gọn trong tay họ.

Luật Ngầm Giữa Băng Tuyết

Có hôm đang hăm hở quay đường đi hồ Pangong, xe bỗng phanh gấp cháy lốp. Tưởng đâu dừng cho góc máy đẹp. Hóa ra anh Leader tung cửa, lao thẳng xuống lớp bùn tuyết âm độ để hợp sức đẩy một chiếc xe lạ hoắc đang kẹt lầy.

Cứ thế, xe nào đi ngang cũng tấp vào xúm tay kéo. Ở cái độ cao 5.000m không sóng điện thoại này, mạng lưới an toàn duy nhất chính là tình "huynh đệ" giữa các tài xế. Luật ngầm ở đây rất rõ: Đừng bao giờ bỏ rơi ai trên đèo, vì ngày mai kẻ nằm lại dưới vũng bùn kia rất có thể là chính mình.

Tách Trà Bơ Và Khối Trách Nhiệm Vô Hình

Xong pha giải cứu toát mồ hôi hột đó, chúng tôi tấp vào một quán nhỏ nấp gió ven đèo. Bưng tách trà bơ nóng ran tay, tôi hỏi đùa: "Ngày nào cũng đi ba cái đường sỏi đá này, lạnh thấu xương vầy anh không chán à?"

Anh cười hiền khô. Với người Ladakh, núi không vô tri vô giác. Núi là thần linh che chở. "Khách thì đến rồi đi, còn tụi tôi thì ở lại. Không làm nghề này, ai sẽ giữ mấy ngọn núi này cho đúng nghĩa của nó?" - câu trả lời nhẹ tênh mà chắc nịch.

Phía Sau Khung Hình "Sống Ảo"

Có một khoảnh khắc tôi nhớ mãi. Khi cả ekip đang hò hét sung sướng, thi nhau vác flycam bay chụp hồ Pangong đổi màu tuyệt đẹp, tôi ngoái lại nhìn chiếc xe Jeep.

Anh Leader khoanh tay tựa lưng vào mui xe. Không lấy điện thoại ra chụp tấm nào. Mắt anh ghim chặt vào rìa mây đen kịt ở góc trời xa xa, lẩm nhẩm tính xem bão tuyết còn bao nhiêu phút nữa thì ập tới. Giữa cái đám đông đang "bốc hỏa" vì phấn khích sống ảo, anh ta là người duy nhất buộc phải giữ cái đầu lạnh. Đằng sau sự tĩnh lặng đó là một sự tập trung cao độ, bảo vệ cái đám đông ồn ào kia được an toàn rời khỏi núi.

Lúc chụp tấm hình kỷ niệm cuối chuyến đi, anh ấy vẫn thói quen cũ – nép ở một góc ngoài cùng, cười bẽn lẽn khuất sau dàn áo quần rực rỡ của ekip.

Nhưng ai cũng tự hiểu, nếu không có đôi tay lấm lem dầu nhớt ấy kéo tay mình ở con dốc trơn, không có những cú đạp phanh dứt khoát quay xe trốn bão, thì tấm hình này chẳng bao giờ tồn tại.

Thứ tôi mang về sau chuyến đi không chỉ là cảnh đẹp ngợp thở, mà là sự nể phục sát đất dành cho những người giữ nhịp thở của cả hành trình. Đi Ladakh, đừng chỉ mải nhìn núi vĩ đại, đôi khi, hãy nhìn vào người đàn ông bé nhỏ đang cầm vô-lăng phía trước bạn.